Gedachten omarmen, voordat ze verdwijnen. Soeda!

 Gedachten omarmen, voordat ze verdwijnen. Soeda!

Woensdag 3 december 2025

Ajoen Ajoen Ajoen daar in die hoge klapperrrboom, Ajoen Ajoen Ajoen🎙️🎵🎶

Dat liedje zat ineens in mijn hoofd deze morgen. "Waar komt dat nou weer vandaan?", vroeg mijn partner. "Nou, van ‘Tussen de schuifdeuren’, van Wieteke van Dort? Beginnende seniliteit?"

Ja, dat wist hij wel. Hij kent dat programma ook nog wel van lang geleden. We delen een geschiedenis van bijna vijftig jaar. Terwijl ik dit schrijf, denk ik nu elk woord met de Indonesische tongval. Maar toen ik er bij het ontbijt over sprak, kwam er ergernis naar boven over dat door iedereen zo geprezen programma van weleer.

“The Late Late Lien Show is een humoristisch televisieprogramma voor Indische Nederlanders, dat door de VARA werd uitgezonden tussen januari 1979 en februari 1981. Het centrale thema was nostalgie en heimwee naar Nederlands-Indië.”

Toen waren wij al 7 tot 9 jaar bij elkaar. We waren twintigers.

Ik viel vooral over de dik aangezette tongval destijds. Overrrdrreven ja toet! Ik kan de  ‘r’ niet eens zeggen, laat staan laten rollen. Een van mijn vele gebreken. En de personages waren zo onnozel als eens de ‘zwarte pieten’ waren. Maar dat mag gelukkig niet meer.

[Met dank aan onder meer Jerrey Afriyie, die er officieel mee is gestopt te knokken voor een goede zaak. Een fijn interview in De Ongelooflijke Podcast van radio NPO1 ]

  Iedereen vond het leuk, the Late Late Lien show, soeda ja! Dus ik paste mij aan. Maar ook wat dit betreft kon ik niet één geheel zijn. Zoals mijn hele leven een gespleten haarpunt is. Ik ergerde me rot! Wat een idioten. Ze deden allemaal zo verschrikkelijk aanstellerig. Vooral de hoofdpersonen van het geheel, twee vrouwen. Alsof vrouwen niet al genoeg te stellen hadden. De tegenspeelster van Wieteke van Dort (tante Lien) heette ook nog eens Toetie.(vertolkt door Elly Ruimschotel). Toetie, nou ja zeg. Soeda! En Jos Brink noemde Sandra Reemer: Kroepoekje.

Meestal, vooral in die tijd, staan vrouwen niet voorop. Toen eens wel. Jeej. Maar zo sullig en over the top. Ik veeg de herinnering van mijn memory board. 

In jeugdseries en films zijn vaak de kinderen heel slim en de volwassenen heel dom, gemeen of allebei. Maar dit was een programma voor volwassenen! Men ging er voor zitten. Men sprak erover. Ik schaamde mij terwijl ik de loftrompet uitstak. Jezelf overschreeuwen. Ook dom natuurlijk.

Maar wie ben ik. Een nazaat. Slechts een van velen die hier, door omstandigheden, in de 'Lagelanden' is geboren en getogen. Je moest wel, maar ik ben de geschiedenis dankbaar, al is dat ook zeer bedenkelijk om te denken, te zeggen of op te schrijven.

Tweede generatie Indo. Ik heb Indonesië nooit gezien. Mijn ouders wel en die spraken ook niet zo. Een licht accent, werd weleens gezegd, zelfs bij mijn spraak dat eerder Amsterdams is dan Indisch, schijnt wel eens een licht Indisch accent te horen te zijn. Aldus ook mijn dochters, die ik dan hogelijk verbaasd aankeek. Huh?

Toen ik als kind eens mijn tien jaar oudere nicht aan de telefoon had gehad, zei ze gelijk dat ik klonk als een echte Amsterdammer. Ik wist niet of ik daar trots op mocht zijn. Zoals dat ik van voetbal en van Ajax hield, er trots op was, toen nog wel, maar mijn familie vond het te min. Al dat ruwe en harde gedoe. Tennis was in die indo wereld helemaal hip en happening, nog meer dan badminton. Dat was een goede tweede. Op oude foto’s uit het oude Indië zijn mijn ouders te zien in sepia, superslank en in witte tenniskleding plus bijpassende tennisrackets. 

Tussen blanke Nederlanders opgegroeid, zag ik nooit andere Indo’s dan mijn eigen familie. En de Molukse familie in de straat die op hun eigen eiland leefde, drie stoepen verderop. Zoals iedereen, zo dacht ik. 

De Hollandse opa was al dement toen ik kind was, mijn andere opa stierf jong in de oost als burgerwacht tijdens de Japanse overheersing. 

Beide oma’s woonden ‘ver weg’ in wat toen nog ‘s-Gravenhage heette en Huis ter Heide. We zagen elkaar zelden. Oom Ko en tante Wies woonden in de buurt. Zij waren duidelijk Indo’s. Tante Wies, mijn tante. De zus van mijn oma in Huis ter Heide. Ook hen zag ik niet veel. Geen hechte band. Geen gezellige 'kumpulan'. Niks. Wel aardige mensen. Vriendelijk, warm. Oud in mijn ogen. Maar helaas. 

"Het woord kumpulan of koempoelan betekent in Indische kringen: een warm en gezellig samenzijn. Familie, vrienden en bekenden ontmoeten elkaar, praten bij en genieten samen van heerlijke Indische gerechten."

Oom Ko was al kaal. Tante Wies verfde altijd haar haar, dat was roodbruin of bruinrood. Waarom? dacht ik toen. Zo’n onbestemd kleurtje. Soms met een zwart netje. Gelukkig niet zo’n rode, zoals van sinaasappels in de supermarkt. Ik verwonderde me erover. 

Maar ja, waarom niet? Tegenwoordig verven zovelen het haar. Waarom zouden alleen witte mensen dat mogen doen? Misschien vond ze dat gewoon mooier dan zwart, hoe bestaat het, of wilde ze niet grijs zijn. Het laatste dat ik zou doen is mijn haar blonderen, zoals Wilders. Liever stevig grijs dan dat. Bezopen. Ik vraag me af of hij met zwart haar ook zoveel aanhangers zou hebben gekregen. Maar dat terzijde. Geen foto/link nodig.

Rob Jetten heeft ook een Indonesische achtergrond. Hij wil samen met Henri Bontenbal bezuinigen op de zorg. Dus daar ben ik ook klaar mee. Al ziet Jetten er knap en fris uit, met een tikje grijs. Ze zijn beiden nog zo jong, dus dat is makkelijk.

Nog lang geen laagje Botox nodig zoals bij Máxima. Dat las ik ergens.

Al kijkt hij altijd blij en verft hij zijn haar niet, bezuinigen op de zorg maakt me bezorgd en verdrietig. Bezuinigers op de zorg, daar wil ik ook niet bij horen. Over het klimaat zingt hij ook een toontje lager. Hij kan ook heel laag. Mooi, maar niet zo mooi. Eigenlijk een soort Mark Rutte denk ik wel eens. Glad als een aal. Ben er klaar mee. Ik duik weer in de kerstfilms zolang het kan. Gelukkig zitten er zelfs Aziaten tussen bij Hallmark en andere producenten. Jeej.

Na de kerst stort ik mij op alle seizoenen Rail Away op NPO Start/Plus. Voordat het, zoals zoveel programma’s, van de buis is wegbezuinigd. Streamen kan voorlopig wel. Leven de vooruitgang.

En alle afleveringen Waku Waku terugkijken, voordat het weg is. 

Dan te bedenken: Rail Away, heerrrlijk rrustig ja toe–oet!

Alstublieft, teken de petitie van Erik de Zwart voor het behoud van de wolf, uh, behoud van het tv programma Rail Away. Voordat het wordt afgeschoten. Dan u!

Intussen is er alweer een nieuwe dag aangevangen en hij is alweer bijna ten einde. Het is pas bijna drie uur in de middag en over een uur is het bijna weer donker. Waarom is 'de dag' en 'de nacht' trouwens mannelijk? De zon, de maan, de boom...maar het gras. Gras is vrouwelijk. Gras dat koeien grazen. De koe is zelfs mannelijk. De os, gecastreerd mannelijk rund. Je bent een rund...

"Nacht" is een mannelijk woord in het Nederlands; je kunt er daarom 'de' en 'hij' voor gebruiken. Het woord 'nacht' heeft ook mannelijke goden, zoals de Negen Heren van de Nacht, die in de Meso-Amerikaanse mythologie heersen over de onderwereld. 

• Grammaticaal: 'Nacht' is een de-woord, wat betekent dat het mannelijk of vrouwelijk kan zijn, maar in dit geval is het mannelijk. Je gebruikt dus 'de nacht' en 'hij' of 'hem' als je ernaar verwijst.

Het is ook nog eens donderdag. De donderdag. Alle dagen zijn mannelijk.

En. Altijd geDónder ja toet op Dónderrrdag, haha. De vooravond van pakjesavond. Dat wordt me wat. Het Sinterklaasjournaal volgen wij vergrijzenden ook! Dat is geen woord. Zij die vergrijzen kijken er ook naar. Bij Goedemorgen Nederland zat die jonge econoom, Jona van Loenen, dertig jaar jong, zo uit het ei. Hij is ook schrijver en columnist. En iets met een start-up, natuurlijk, en iedere ochtend loopt hij met koffie rond in een grote beker met deksel, stel ik me voor. Yupperdepup. 

Hij vindt het denigrerend om over vergrijzing te spreken. Dat wordt dan: verzilvering, neem ik aan. Geen vergrijzing maar verzilvering, met het werkwoord verzilveren.

Dat verzilveren valt wel mee. Het is meer in teren en op de centen zitten die bestaan uit bakstenen en dakpannen.

Na een optreden bij VI op SBS6 in augustus dit jaar, zag je dit blije ei ineens overal opduiken. Nou ja. Verjonging, laten we het daar eens over hebben. Hij kan zo aanschuiven aan de tafel met Rob Jetten, Henri Bontenbal en Jesse Klaver.

Een uitspraak van hem bij VI zou zijn:

"We hadden eerst het socialisme, toen het communisme, daarna het kapitalisme en het neoliberalisme. Maar sinds kort hebben we het amateurisme."

Mijn idee is dat we sinds (niet zo) kort, vooral infantilisme hebben. Ongeveer de meeste programma’s op tv bij de NPO die wél mogen blijven zijn tamelijk infantiel. Om over Kerstfilms, VI en de overige commerciëlen maar niet te spreken. 

Wij die vergrijst en verzilverd zijn, kijken ook naar het Sinterklaasjournaal, kan er nachten niet van slapen zo spannend, en de intocht. O mijn God. Laat naar me kijken. Mijn dochter(37) promootte Bluey bij me. Best leuk hoor en leerzaam, maar om er elke dag naar te kijken, nou nee. Waku Waku kan ik alleen in de morgen hebben, als ik fris en fruitig op de loopband ga. Tegen de avond is het me veel te druk. Toen nog met Rob Fruithof, 1988 tot 1996. In 1988 werd ons tweede kind geboren. De Bluey fan. Zit geen kwaad bij. Ze is wel dol op Siepie en Takkie 😮Hardwerkende moeder. Trots op haar.

Marco Borsato is vandaag, vier december, vrijgesproken. Het heeft hem zes jaar van zijn leven gekost, sinds de beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag in 2019. Hij heeft al zes jaar straf gehad. Het is afwachten of het Openbaar Ministerie in hoger beroep zal gaan. Dan komen er makkelijk nog zes jaar ellende bij. Ook voor het vermeende slachtoffer. Laten ze het nu maar rusten. Wat gebeurd is, is gebeurd. Wat is er precies gebeurd? Dat zullen we wel nooit weten. 

Soeda!

Haar zijdezachte haren
Vallen wild langs haar gezicht
Amper achttien jaar
Maar zoveel ouder in dit licht
Iedereen danst om haar heen
Maar niemand komt dichtbij
Misschien een uur
Misschien een nacht
Maar altijd blijft ze vrij

(oh oh oh oh)
Totdat de ochtend haar weer nieuwe kansen brengt
(oh oh oh oh)
Zal ze naast je staan
Maar komt de morgen zal ze gaan
Vrij zijn
Ze wil alleen maar vrij zijn
Liefde komt ooit
Ze wil nu alleen maar vrij zijn
Onbezorgd en vrij zijn
Liefde
Liefde komt ooit
Als ze niet meer vrij wil zijn

Soms is ze bang en eenzaam
En verlangt ze terug naar toen
Geborgenheid en warmte
En een vaderlijke zoen
Maar ze wil het leven proeven
Zonder regels of gezag
Juist al die dingen doen
Die bijna niemand anders mag (oh oh oh oh)
Ze lacht de wereld uit
En danst haar twijfels weg
(oh oh oh oh)
Verliefd kijkt ze je aan
Maar als je meer wilt zal ze gaan

Vrij zijn
Ze wil alleen maar vrij zijn
Liefde komt ooit
Ze wil nu alleen maar
Vrij zijn
Onbezorgd en vrij zijn
Liefde
Liefde komt ooit
En ze danst en ze lacht
En ze gaat je te lijf
Voor `n uur, voor `n nacht
Maar denk niet dat ze blijft

Vrij zijn
Ze wil alleen maar vrij zijn
Vrij zijn
Liefde komt ooit
Ze wil nu alleen maar
Vrij zijn
Onbezorgd en vrij zijn
Liefde
Liefde komt ooit
Ze wil nu alleen maar vrij zijn

Tja....